Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie - Sekcja Św. Jana Chrzciciela

 
   

14 listopada 2019 r. Imieniny obchodzą: Laura, Emil, Wawrzyniec

  Zaoczne studia magisterskie o profilu teologicznym trwają 6 lat, podczas gdy wykłady odbywają się tylko w soboty. Dyplom magisterski honorowany jest przez Kościół i Państwo. Zapraszamy.    
LITURGIA SŁOWA



Czytania:
; ;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

AKTUALNOŚCI
Plan zajęć 12.10.2019r.
Plan zajęć 19.10.2019r.
Plan zajęć 26.10.2019r.
Plan zajęć 16.11.2019r.
Plan zajęć 23.11.2019r.
Plan zajęć 30.11.2019r.
Kalendarium na rok 2019/2020
Rekrutacja - studia magisterskie
Rekrutacja - studia podyplomowe
 
DIECEZJALNA SZKOŁA KATECHISTÓW PARAFIALNYCH
List Biskupa Siedleckiego Kazimierza Gurdy
Formularz zgłoszeniowy
Informacje dotyczące szkoły
Wprowadzenie w chrześcijaństwo
Wprowadzenie w chrześcijaństwo cd
 
 
LINKI
Diecezja Siedlecka
Episkopat
Katolickie Radio Podlasie
EKAI
www.katechetyka.eu
 
MENU
Strona główna
Historia uczelni
Administracja
Akty prawne
Sekretariat
Kontakt
Publikacje
 
 
 
Publikacje
 
 

 

Wybierz kategorie:

DUSZPASTERSTWO NAUCZYCIELI (2007-04-25 17:04:09)

Szostakiewicz J. Nauczycieli Duszpasterstwo. W: Leksykon teologii pastoralnej. Red. R. Kamiński. TNKUL 2006.


NAUCZYCIELI DUSZPASTERSTWO jest to działalność Kościoła skierowana na nauczycieli i wychowawców szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. 
1. Geneza i rozwój duszpasterstwa nauczycieli. Pierwszy ośrodek duszpasterstwa nauczycieli został zorganizowany w 1897 r. przez powstałą wówczas w Krakowie Sodalicję Mariańską Nauczycielek. Przez pięćdziesiąt lat instytucjami, które organizowały katolicką działalność wśród polskiego nauczycielstwa były Sodalicje Mariańskie. Związek Sodalicji Mariańskich Nauczycielek w Polsce, zrzeszający 32 Sodalicje oraz Chrześcijańsko-Narodowe Stowarzyszenie Nauczycieli Szkół Powszechnych zainicjowały i zorganizowały pierwszą ogólnopolską pielgrzymkę nauczycieli na Jasną Górę 24 VI 1937 r.
Sodalicje Mariańskie były w XX wieku bardzo ważnym ośrodkiem życia katolickiego w Polsce. W poświęconej Sodalicjom Mariańskim Konstytucji apostolskiej „Bis saecularii” z 29 IX 1948 r. Pius XII napisał: „Ponieważ Sodalicje Mariańskie tak bardzo odpowiadają dzisiejszym potrzebom Kościoła, powinny z woli papieża zachowywać nienaruszalne swoje ustawy, ducha i instytucje”. Niestety po drugiej wojnie światowej Sodalicje Mariańskie w Polsce niedługo mogły oficjalnie pełnić swoje zadania. Dekret rządowy z 5 VIII 1949 r. uniemożliwił otwartą działalność organizacyjną Sodalicji Mariańskich. Dlatego 5 XI 1949 r. decyzją Episkopatu Polski Sodalicje Mariańskie zaprzestały organizacyjnej działalności wobec państwa, lecz ich członkowie zostali wezwani, by wyrzekając się form organizacyjnych, jeszcze gorliwiej i sumienniej spełniali swoje obowiązki wypływające z przynależności do Kościoła.
Po drugiej wojnie światowej, ideologia marksistowska, posługując się przymusem policyjno – administracyjnym, pragnęła podporządkować sobie życie jednostek i całego społeczeństwa we wszystkich jego wymiarach. Wyraźne zmiany zachodziły w szkolnictwie. Szkoła stała się rzeczywistym siewcą propagandy antyreligijnej, wprowadzając poczucie zastraszenia u tych wychowanków, którzy kontynuowali praktyki religijne.
W okresie PRL utrwalił się w Polsce niebezpieczny model szkoły jako pierwotnego podmiotu wychowania – przed rodziną, a nawet często wbrew rodzinie; model szkoły całkowicie dyspozycyjnej wobec państwa, z przekreśleniem praw rodziny. Wszystkie dziedziny życia zostały poddane laicyzacji sterowanej. Usunięto religię ze szkoły i niszczono oznaki sakralności, czyniąc z niej w ten sposób narzędzie ateizacji.
Szkoła poddana centrum biurokratycznego sterowania i kontroli, stała się instytucją sprawowania władzy. Dobry nauczyciel musiał odznaczać się wiernością zasadom obowiązującego systemu, co niszczyło jego samodzielność i odbierało podmiotowość zarówno nauczycielom, jak i uczniom. Nauczyciele więc działali w granicach ograniczonej odpowiedzialności.
W takiej sytuacji nauczyciele szukali oparcia i zrozumienia w Sodalicji Mariańskiej. Sodalisi, zwłaszcza nauczyciele, unikając zewnętrznych form organizacyjnych, włączali się w akcje organizowane przez hierarchię kościelną, w ruch wychodzący z duszpasterstwa ogólnego, w ruch Pomocników Maryi Matki Kościoła, prowadząc dalej dawne dzieła sodalicyjne. Były to comiesięczne dni skupienia, rekolekcje wielkopostne i rekolekcje zamknięte, kursy wiedzy religijnej, cykle konferencji religijnych w kościołach, pielgrzymki na Jasną Górę, gdzie odbywały się całonocne czuwania nauczycieli i młodzieży.
Najbliższą nauczycielom ideą było, za wzorem Ludwika Grignon de Montfort i o. Maksymiliana Kolbe, osobiste oddanie się w niewolę Maryi, a następnie zawierzenie jej młodzieży. Akcja ta rozpoczęła się po zawieszeniu organizacyjnej działalności Sodalicji Mariańskiej i była rozwijana w środowiskach nauczycielskich.
Ugruntowaniu życia narodu w jego dotychczasowej chrześcijańskiej tradycji służył program odnowy moralnej zawarty w Jasnogórskich Ślubach Narodu Polskiego i w Wielkiej Nowennie przed Tysiącleciem chrześcijaństwa w Polsce. Nauczyciele w tym okresie wystosowali prośbę do Prymasa S. Wyszyńskiego o zgodę na pierwsze, spośród wszystkich stanów, oddanie się w niewolę Matce Bożej, które dokonało się 4 VII 1965 r. Zobowiązanie milenijne nauczycieli brzmiało: „Wychowywać w prawdzie i miłości”. Słowa tego zobowiązania stały się hasłem i tytułem nauczycielskiego biuletynu wydawanego w Krakowie od 1968 roku przez Zofię Rymarówną.
2. Struktura duszpasterstwa nauczycieli. Duszpasterstwo nauczycieli ma dzisiaj formy strukturalne. Kierowali nim z ramienia Konferencji Episkopatu Polski – do 1984 r. bp Miłosław Kołodziejczyk, od 1985 r. ks. prof. Jan Kowalski, a od 2002 bp Edward Dajczak. W całym kraju ustanawia się diecezjalnych duszpasterzy nauczycieli.
Od 1980 istnieją w Polsce ośrodki duszpasterstwa nauczycieli. W różnych miastach odbywały się systematyczne spotkania. Dzisiaj organizuje się również comiesięczne dni skupienia, rekolekcje zamknięte, pielgrzymki na Jasną Górę, konferencje oraz wykłady w ośrodkach parafialnych. Istnieją też ośrodki wydawnicze publikujące materiały formacyjne dla nauczycieli.
W związku z istnieniem w Polsce wielu ośrodków duszpasterstwa nauczycieli pojawiły się pierwsze próby koordynacji i nawiązywania łączności między poszczególnymi ośrodkami. Podjęła je w 1988 r. grupa świeckich katolików w Warszawie. Pod ich przewodnictwem spotykali się przedstawiciele duszpasterstw nauczycieli z różnych miast Polski. Z czasem gremium to powołało do życia Porozumienie Duszpasterstw Nauczycieli. W związku z przemianami w Polsce po 1989 r. zezwolono na tworzenie stowarzyszeń. Z inicjatywy działaczy duszpasterstw nauczycielskich i członków NSZZ „Solidarność” pracowników oświaty i wychowania powstało Katolickie Stowarzyszenie Wychowawców. W 1990 r. Katolickie Stowarzyszenie Wychowawców zostało zarejestrowane w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie jako ogólnopolskie stowarzyszenie z siedzibą w Warszawie. Pracę placówek Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców, tj. oddziałów posiadających osobowość prawną oraz kół i osób rozpoczynających dopiero działalność koordynuje Zarząd Główny tegoż Stowarzyszenia. Katolickie Stowarzyszenie Wychowawców odgrywa kluczową rolę w konsolidowaniu i formowaniu środowiska nauczycieli i wychowawców wokół tak ważnej sprawy, jaką jest właściwe wychowanie młodego pokolenia Polaków. Odnosi się to szczególnie do obecnej sytuacji, kiedy w systemie edukacji i w środkach masowego przekazu propagowane są negatywne wzorce wychowania, obce cywilizacji chrześcijańskiej.
3. Formy i metody duszpasterstwa nauczycieli. Pogłębianie wartości religijnych i moralnych oraz możliwość przeżycia wspólnoty nauczycieli dokonuje się przez udział w nabożeństwach, rekolekcjach, dniach skupienia, spotkaniach formacyjnych, organizowanie pielgrzymek do sanktuariów w kraju i za granicą. Do innych form pracy duszpasterstwa nauczycieli można zaliczyć warsztaty biblijne, spotkania kręgu biblijnego, krąg emerytów oraz działalność charytatywną. Wielość form jest gwarancją popularności ośrodka wśród nauczycieli, a w dużym stopniu zależy od inwencji duszpasterza.
Wśród form duszpasterstwa nauczycieli nie do zastąpienia są spotkania liturgiczne, rekolekcje oraz dni skupienia, organizowane w parafii bądź w ośrodkach diecezjalnych, podczas których przepowiada się słowo Boże. To przez swoje słowo Bóg objawia się człowiekowi, prowadząc z nim dialog zbawienia, a czyni to za pośrednictwem Kościoła. Przepowiadanie słowa Bożego jest początkiem budowania wspólnoty chrześcijańskiej i ma zachęcać słuchających do wierzenia i wyznawania wiary (KK 17).
Stosowaną od wielu lat formą duszpasterstwa nauczycieli jest Ogólnopolska Pielgrzymka Nauczycieli na Jasną Górę. I Ogólnopolska Pielgrzymka nauczycielstwa na Jasną Górę została zorganizowana w 1937 r. z inicjatywy Związku Sodalicji Mariańskich Nauczycielek w Polsce. Obecnie spotkania nauczycieli na Jasnej Górze, które wyznaczają kierunek pracy na najbliższą przyszłość, są organizowane corocznie 2 lipca. Udział w pielgrzymkach pozwala nauczycielom pogłębić świadomość religijną, jak również bardziej angażuje ich w życie liturgiczne Kościoła. Pielgrzymka pozwala na lepszy kontakt wiernych z duszpasterzem i grupą duszpasterską.
Przedłużeniem spotkań pielgrzymkowych są trzydniowe rekolekcje zamknięte. Rekolekcje oraz dni skupienia powinny sprzyjać zastanowieniu się nad sobą, nad własnym życiem duchowym i religijnym. Mają umacniać wiarę i więź z Kościołem oraz przygotowywać słuchaczy do podejmowania decyzji życiowych. Rekolekcje przygotowują także do aktywnego życia sakramentalnego i życia wiarą. Natomiast dni skupienia pozwalają „zanurzyć” się w świat wartości duchowych i religijnych.
Ważnym publikatorem traktującym o wychowaniu przez szkołę, o wychowaniu religijnym oraz o powołaniu nauczyciela i wychowawcy jest m.in. „Wychowawca”, miesięcznik nauczycieli i wychowawców katolickich, redagowany od 1983 r. w Krakowie. Czasopismo poświęcone jest problemom pedagogicznej pracy nauczycieli. Stanowi platformę wymiany doświadczeń pedagogicznych, poszerza horyzonty i ugruntowuje wiarę. Zamieszczone artykuły pomagają nauczycielom w dawaniu świadectwa prawdzie i nauczaniu prawdy.
Szczególną rolę w duszpasterstwie nauczycieli odgrywają spotkania związane z uroczystościami kościelnymi, a zwłaszcza z Bożym Narodzeniem i Wielkanocą. Celem tych spotkań jest pielęgnowanie zwyczajów religijnych. Z racji świąt Bożego Narodzenia w duszpasterstwie nauczycieli praktykuje się spotkania w formie adoracji żłóbka oraz dzielenie się opłatkiem przy śpiewie kolęd, natomiast w okresie świąt Wielkanocnych dzielenie się jajkiem.
W duszpasterskich wspólnotach nauczycieli odbywają się comiesięczne spotkania formacyjne. Ich program najczęściej tworzą trzy części: religijna, modlitewna i kulturalno – oświatowa. Podczas tych spotkań odbywają się także dyskusje poprzedzone wykładami i odczytami. Celem tej formy duszpasterstwa jest pogłębianie świadomości religijnej i intelektualnej nauczycieli.
 
 
 
 
 
Bibliografia
Duda M. Szkoła poszerzoną rodziną (fragmenty wykładu podczas 57. Ogólnopolskiej Pielgrzymki Nauczycieli i Wychowawców na Jasną Górę). „Wychowawca” 1994 nr 11 s. 10-12.
Flaga A. O pilnej potrzebie tworzenia nowych wspólnot nauczycieli i wychowawców katolickich. „Wychowawca” 1997 nr 3 s. 31-32.
Kongregacja do Spraw Wychowania Katolickiego. Świecki katolik świadkiem wiary w szkole (15 X 1982). Poznań 1986.
Księga Pamiątkowa Duszpasterstwa Nauczycieli Ostoja. Jubileusz 20-lecia Ostoi 1982-2002. Kraków-Mogiła 2002.
Lewandowski J. Wychowawcze wartości Wielkiej Nowenny w nauczaniu kard. Stefana Wyszyńskiego. ChS 15:1983 nr 5 s. 9-30.
Łach C. Ostoja. Z życia duszpasterstw nauczycieli. „Wychowawca” 1994 nr 1 s. 36-37.
Rusiecki M. Dojrzali bądźcie. Rekolekcje dla nauczycieli w Częstochowie (2-5 VII 1991). Kielce 1992.
Rymarówna Z. „Sodales Mariani Sumus!”. Wychowywać w prawdzie i miłości. 13:1985 nr 177-180 s. 30-34.
Rymarówna Z. „Spod znaków Maryi rycerski my huf”. Wychowywać w prawdzie i miłości. 13:1985 nr 174-176 s. 57-63.
Rymarówna Z. Z życia duszpasterstw nauczycieli. Historia i teraźniejszość. „Wychowawca” 1993 nr 12 s. 36-37.
Szostakiewicz J. Duszpasterstwo nauczycieli. RT 51:2004 z. 6 s. 247-261.
                        
                                                        Ks. Jacek Szostakiewicz



< powrót


 

 
     

Copyright 2007 - Realizacja KreAtoR