Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie - Sekcja Św. Jana Chrzciciela

 
   

24 maja 2017 r. Imieniny obchodzą: Joanna, Zuzanna, Milena

  Zaoczne studia magisterskie o profilu teologicznym trwają 6 lat, podczas gdy wykłady odbywają się tylko w soboty. Dyplom magisterski honorowany jest przez Kościół i Państwo. Zapraszamy.    
LITURGIA SŁOWA



Czytania:
; ;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

AKTUALNOŚCI
Studenci VI roku
Wykładowcy
Seminaria naukowe
Obrony MGR
Ex universa theologia
 
DIECEZJALNA SZKOŁA KATECHISTÓW PARAFIALNYCH
List Biskupa Siedleckiego Kazimierza Gurdy
Formularz zgłoszeniowy
Informacje dotyczące szkoły
Wprowadzenie w chrześcijaństwo
Wprowadzenie w chrześcijaństwo cd
 
KURS DLA PILOTÓW PIELGRZYMEK
Komunikat Biskupa Siedleckiego Kazimierza Gurdy
Formularz zgłoszeniowy
Podstawowe informacje
 
 
LINKI
Diecezja Siedlecka
Episkopat
Katolickie Radio Podlasie
EKAI
www.katechetyka.eu
 
MENU
Strona główna
Historia uczelni
Administracja
Akty prawne
Sekretariat
Kontakt
Publikacje
 
 
 
Publikacje
 
 

 

Wybierz kategorie:

DUSZPASTERSTWO NAUCZYCIELI (2007-04-25 17:04:09)

Szostakiewicz J. Nauczycieli Duszpasterstwo. W: Leksykon teologii pastoralnej. Red. R. Kamiński. TNKUL 2006.


NAUCZYCIELI DUSZPASTERSTWO jest to działalność Kościoła skierowana na nauczycieli i wychowawców szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. 
1. Geneza i rozwój duszpasterstwa nauczycieli. Pierwszy ośrodek duszpasterstwa nauczycieli został zorganizowany w 1897 r. przez powstałą wówczas w Krakowie Sodalicję Mariańską Nauczycielek. Przez pięćdziesiąt lat instytucjami, które organizowały katolicką działalność wśród polskiego nauczycielstwa były Sodalicje Mariańskie. Związek Sodalicji Mariańskich Nauczycielek w Polsce, zrzeszający 32 Sodalicje oraz Chrześcijańsko-Narodowe Stowarzyszenie Nauczycieli Szkół Powszechnych zainicjowały i zorganizowały pierwszą ogólnopolską pielgrzymkę nauczycieli na Jasną Górę 24 VI 1937 r.
Sodalicje Mariańskie były w XX wieku bardzo ważnym ośrodkiem życia katolickiego w Polsce. W poświęconej Sodalicjom Mariańskim Konstytucji apostolskiej „Bis saecularii” z 29 IX 1948 r. Pius XII napisał: „Ponieważ Sodalicje Mariańskie tak bardzo odpowiadają dzisiejszym potrzebom Kościoła, powinny z woli papieża zachowywać nienaruszalne swoje ustawy, ducha i instytucje”. Niestety po drugiej wojnie światowej Sodalicje Mariańskie w Polsce niedługo mogły oficjalnie pełnić swoje zadania. Dekret rządowy z 5 VIII 1949 r. uniemożliwił otwartą działalność organizacyjną Sodalicji Mariańskich. Dlatego 5 XI 1949 r. decyzją Episkopatu Polski Sodalicje Mariańskie zaprzestały organizacyjnej działalności wobec państwa, lecz ich członkowie zostali wezwani, by wyrzekając się form organizacyjnych, jeszcze gorliwiej i sumienniej spełniali swoje obowiązki wypływające z przynależności do Kościoła.
Po drugiej wojnie światowej, ideologia marksistowska, posługując się przymusem policyjno – administracyjnym, pragnęła podporządkować sobie życie jednostek i całego społeczeństwa we wszystkich jego wymiarach. Wyraźne zmiany zachodziły w szkolnictwie. Szkoła stała się rzeczywistym siewcą propagandy antyreligijnej, wprowadzając poczucie zastraszenia u tych wychowanków, którzy kontynuowali praktyki religijne.
W okresie PRL utrwalił się w Polsce niebezpieczny model szkoły jako pierwotnego podmiotu wychowania – przed rodziną, a nawet często wbrew rodzinie; model szkoły całkowicie dyspozycyjnej wobec państwa, z przekreśleniem praw rodziny. Wszystkie dziedziny życia zostały poddane laicyzacji sterowanej. Usunięto religię ze szkoły i niszczono oznaki sakralności, czyniąc z niej w ten sposób narzędzie ateizacji.
Szkoła poddana centrum biurokratycznego sterowania i kontroli, stała się instytucją sprawowania władzy. Dobry nauczyciel musiał odznaczać się wiernością zasadom obowiązującego systemu, co niszczyło jego samodzielność i odbierało podmiotowość zarówno nauczycielom, jak i uczniom. Nauczyciele więc działali w granicach ograniczonej odpowiedzialności.
W takiej sytuacji nauczyciele szukali oparcia i zrozumienia w Sodalicji Mariańskiej. Sodalisi, zwłaszcza nauczyciele, unikając zewnętrznych form organizacyjnych, włączali się w akcje organizowane przez hierarchię kościelną, w ruch wychodzący z duszpasterstwa ogólnego, w ruch Pomocników Maryi Matki Kościoła, prowadząc dalej dawne dzieła sodalicyjne. Były to comiesięczne dni skupienia, rekolekcje wielkopostne i rekolekcje zamknięte, kursy wiedzy religijnej, cykle konferencji religijnych w kościołach, pielgrzymki na Jasną Górę, gdzie odbywały się całonocne czuwania nauczycieli i młodzieży.
Najbliższą nauczycielom ideą było, za wzorem Ludwika Grignon de Montfort i o. Maksymiliana Kolbe, osobiste oddanie się w niewolę Maryi, a następnie zawierzenie jej młodzieży. Akcja ta rozpoczęła się po zawieszeniu organizacyjnej działalności Sodalicji Mariańskiej i była rozwijana w środowiskach nauczycielskich.
Ugruntowaniu życia narodu w jego dotychczasowej chrześcijańskiej tradycji służył program odnowy moralnej zawarty w Jasnogórskich Ślubach Narodu Polskiego i w Wielkiej Nowennie przed Tysiącleciem chrześcijaństwa w Polsce. Nauczyciele w tym okresie wystosowali prośbę do Prymasa S. Wyszyńskiego o zgodę na pierwsze, spośród wszystkich stanów, oddanie się w niewolę Matce Bożej, które dokonało się 4 VII 1965 r. Zobowiązanie milenijne nauczycieli brzmiało: „Wychowywać w prawdzie i miłości”. Słowa tego zobowiązania stały się hasłem i tytułem nauczycielskiego biuletynu wydawanego w Krakowie od 1968 roku przez Zofię Rymarówną.
2. Struktura duszpasterstwa nauczycieli. Duszpasterstwo nauczycieli ma dzisiaj formy strukturalne. Kierowali nim z ramienia Konferencji Episkopatu Polski – do 1984 r. bp Miłosław Kołodziejczyk, od 1985 r. ks. prof. Jan Kowalski, a od 2002 bp Edward Dajczak. W całym kraju ustanawia się diecezjalnych duszpasterzy nauczycieli.
Od 1980 istnieją w Polsce ośrodki duszpasterstwa nauczycieli. W różnych miastach odbywały się systematyczne spotkania. Dzisiaj organizuje się również comiesięczne dni skupienia, rekolekcje zamknięte, pielgrzymki na Jasną Górę, konferencje oraz wykłady w ośrodkach parafialnych. Istnieją też ośrodki wydawnicze publikujące materiały formacyjne dla nauczycieli.
W związku z istnieniem w Polsce wielu ośrodków duszpasterstwa nauczycieli pojawiły się pierwsze próby koordynacji i nawiązywania łączności między poszczególnymi ośrodkami. Podjęła je w 1988 r. grupa świeckich katolików w Warszawie. Pod ich przewodnictwem spotykali się przedstawiciele duszpasterstw nauczycieli z różnych miast Polski. Z czasem gremium to powołało do życia Porozumienie Duszpasterstw Nauczycieli. W związku z przemianami w Polsce po 1989 r. zezwolono na tworzenie stowarzyszeń. Z inicjatywy działaczy duszpasterstw nauczycielskich i członków NSZZ „Solidarność” pracowników oświaty i wychowania powstało Katolickie Stowarzyszenie Wychowawców. W 1990 r. Katolickie Stowarzyszenie Wychowawców zostało zarejestrowane w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie jako ogólnopolskie stowarzyszenie z siedzibą w Warszawie. Pracę placówek Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców, tj. oddziałów posiadających osobowość prawną oraz kół i osób rozpoczynających dopiero działalność koordynuje Zarząd Główny tegoż Stowarzyszenia. Katolickie Stowarzyszenie Wychowawców odgrywa kluczową rolę w konsolidowaniu i formowaniu środowiska nauczycieli i wychowawców wokół tak ważnej sprawy, jaką jest właściwe wychowanie młodego pokolenia Polaków. Odnosi się to szczególnie do obecnej sytuacji, kiedy w systemie edukacji i w środkach masowego przekazu propagowane są negatywne wzorce wychowania, obce cywilizacji chrześcijańskiej.
3. Formy i metody duszpasterstwa nauczycieli. Pogłębianie wartości religijnych i moralnych oraz możliwość przeżycia wspólnoty nauczycieli dokonuje się przez udział w nabożeństwach, rekolekcjach, dniach skupienia, spotkaniach formacyjnych, organizowanie pielgrzymek do sanktuariów w kraju i za granicą. Do innych form pracy duszpasterstwa nauczycieli można zaliczyć warsztaty biblijne, spotkania kręgu biblijnego, krąg emerytów oraz działalność charytatywną. Wielość form jest gwarancją popularności ośrodka wśród nauczycieli, a w dużym stopniu zależy od inwencji duszpasterza.
Wśród form duszpasterstwa nauczycieli nie do zastąpienia są spotkania liturgiczne, rekolekcje oraz dni skupienia, organizowane w parafii bądź w ośrodkach diecezjalnych, podczas których przepowiada się słowo Boże. To przez swoje słowo Bóg objawia się człowiekowi, prowadząc z nim dialog zbawienia, a czyni to za pośrednictwem Kościoła. Przepowiadanie słowa Bożego jest początkiem budowania wspólnoty chrześcijańskiej i ma zachęcać słuchających do wierzenia i wyznawania wiary (KK 17).
Stosowaną od wielu lat formą duszpasterstwa nauczycieli jest Ogólnopolska Pielgrzymka Nauczycieli na Jasną Górę. I Ogólnopolska Pielgrzymka nauczycielstwa na Jasną Górę została zorganizowana w 1937 r. z inicjatywy Związku Sodalicji Mariańskich Nauczycielek w Polsce. Obecnie spotkania nauczycieli na Jasnej Górze, które wyznaczają kierunek pracy na najbliższą przyszłość, są organizowane corocznie 2 lipca. Udział w pielgrzymkach pozwala nauczycielom pogłębić świadomość religijną, jak również bardziej angażuje ich w życie liturgiczne Kościoła. Pielgrzymka pozwala na lepszy kontakt wiernych z duszpasterzem i grupą duszpasterską.
Przedłużeniem spotkań pielgrzymkowych są trzydniowe rekolekcje zamknięte. Rekolekcje oraz dni skupienia powinny sprzyjać zastanowieniu się nad sobą, nad własnym życiem duchowym i religijnym. Mają umacniać wiarę i więź z Kościołem oraz przygotowywać słuchaczy do podejmowania decyzji życiowych. Rekolekcje przygotowują także do aktywnego życia sakramentalnego i życia wiarą. Natomiast dni skupienia pozwalają „zanurzyć” się w świat wartości duchowych i religijnych.
Ważnym publikatorem traktującym o wychowaniu przez szkołę, o wychowaniu religijnym oraz o powołaniu nauczyciela i wychowawcy jest m.in. „Wychowawca”, miesięcznik nauczycieli i wychowawców katolickich, redagowany od 1983 r. w Krakowie. Czasopismo poświęcone jest problemom pedagogicznej pracy nauczycieli. Stanowi platformę wymiany doświadczeń pedagogicznych, poszerza horyzonty i ugruntowuje wiarę. Zamieszczone artykuły pomagają nauczycielom w dawaniu świadectwa prawdzie i nauczaniu prawdy.
Szczególną rolę w duszpasterstwie nauczycieli odgrywają spotkania związane z uroczystościami kościelnymi, a zwłaszcza z Bożym Narodzeniem i Wielkanocą. Celem tych spotkań jest pielęgnowanie zwyczajów religijnych. Z racji świąt Bożego Narodzenia w duszpasterstwie nauczycieli praktykuje się spotkania w formie adoracji żłóbka oraz dzielenie się opłatkiem przy śpiewie kolęd, natomiast w okresie świąt Wielkanocnych dzielenie się jajkiem.
W duszpasterskich wspólnotach nauczycieli odbywają się comiesięczne spotkania formacyjne. Ich program najczęściej tworzą trzy części: religijna, modlitewna i kulturalno – oświatowa. Podczas tych spotkań odbywają się także dyskusje poprzedzone wykładami i odczytami. Celem tej formy duszpasterstwa jest pogłębianie świadomości religijnej i intelektualnej nauczycieli.
 
 
 
 
 
Bibliografia
Duda M. Szkoła poszerzoną rodziną (fragmenty wykładu podczas 57. Ogólnopolskiej Pielgrzymki Nauczycieli i Wychowawców na Jasną Górę). „Wychowawca” 1994 nr 11 s. 10-12.
Flaga A. O pilnej potrzebie tworzenia nowych wspólnot nauczycieli i wychowawców katolickich. „Wychowawca” 1997 nr 3 s. 31-32.
Kongregacja do Spraw Wychowania Katolickiego. Świecki katolik świadkiem wiary w szkole (15 X 1982). Poznań 1986.
Księga Pamiątkowa Duszpasterstwa Nauczycieli Ostoja. Jubileusz 20-lecia Ostoi 1982-2002. Kraków-Mogiła 2002.
Lewandowski J. Wychowawcze wartości Wielkiej Nowenny w nauczaniu kard. Stefana Wyszyńskiego. ChS 15:1983 nr 5 s. 9-30.
Łach C. Ostoja. Z życia duszpasterstw nauczycieli. „Wychowawca” 1994 nr 1 s. 36-37.
Rusiecki M. Dojrzali bądźcie. Rekolekcje dla nauczycieli w Częstochowie (2-5 VII 1991). Kielce 1992.
Rymarówna Z. „Sodales Mariani Sumus!”. Wychowywać w prawdzie i miłości. 13:1985 nr 177-180 s. 30-34.
Rymarówna Z. „Spod znaków Maryi rycerski my huf”. Wychowywać w prawdzie i miłości. 13:1985 nr 174-176 s. 57-63.
Rymarówna Z. Z życia duszpasterstw nauczycieli. Historia i teraźniejszość. „Wychowawca” 1993 nr 12 s. 36-37.
Szostakiewicz J. Duszpasterstwo nauczycieli. RT 51:2004 z. 6 s. 247-261.
                        
                                                        Ks. Jacek Szostakiewicz



< powrót


 

 
     

Copyright 2007 - Realizacja KreAtoR